۱۳۹۲-۰۲-۱۰
هر كلمه بار محتوايى خود را دارد. برای مثال ميان كلمه پر حرفى و کلمه وراجى قطعاً تفاوتى است. از این رو همواره استفاده مناسب از كلمات در جاى خود نشانه ادب و نزاكت بشمار می رفته است. اهمیت این موضوع تا آن حد است که بكار بردن برخى كلمات توسط بزرگسالان منطقى به نظر مى آيد اما اگر همان كلمه را يك كودك بيان كند حمل بر سهل انگارى والدين در تربيت صحيح كودك محسوب مى شود.
حال این پرسش مطرح است که كودكان امروز ، فارغ از سهم والدين ، بيشترين آموزش را از كجا مى بينند؟
در سال هاى اخير، با توجه به افزايش شبكه هاى فارسى زبان ماهواره اى خارج از كشور، دغدغه اصلى رسانه ملى توليد يا خريد برنامه هاى تلويزيونى متنوع است تا بتواند مخاطبان خود را حفظ كند. اين اتفاق در شبكه نمايش خانگى نيز افتاده است و در ميان اين محصولات وارداتى يا توليد داخلى ، سهم چشم گيرى مربوط به مخاطبان با رده سنی كودك و نوجوان مى باشد.
مسئولان مربوطه نباید غافل شوند كه تعداد و تنوع هر چند مهم است ، اما مهمتر از آن نظارت بر محتوا و اثرگذارى این آثار بر كودكان است.
با نگاهى گذرا بر ديالوگ هایی که در اغلب انيميشن ها ترجمه و دوبله شده است ، اين نگرانى به وجود می آید که چه نهادی نظارت بر روند ترجمه و دوبله اين آثار را عهده دار است؟
كلمات و الحانى كه در اين آثار توسط مترجمين و دوبلورها در قالب خلاقيت به كار برده مى شود شايد هنگام تماشاى فيلم براى كودك و حتا بزرگسالان جذاب و خنده آور باشد اما بكار بردن آن توسط كودكان در مدرسه يا موقعيتى ديگر حمل بر بى ادبى كودك مى شود.
در طول تاريخ و در اديان الهى على الخصوص دين اسلام بر نيكويى كلام و به كار بردن كلمات زيبا و مناسب كه نشانه ادب ، ايمان و اخلاق است سفارش هاى فراوانى شده است.
مسؤلان فرهنگى ظاهراً فراموش كرده اند آموزش اين مهم از وظايف اصلى ايشان است و فرهنگ سازى در كودكان اثرگذارى بيشترى دارد! همان مقدار که نسبت به حذف تصاویر نامتعارف با فرهنگ و آیین اسلامی حساسیت نشان می دهند، باید نسبت به حذف و یا استفاده از کلمات مناسب نیز حساس باشند .
ايران با آن پيشينه فرهنگى كه داراى ادبيات غنى است و همواره در متون ادبا تاکید بر اخلاق و ادب بوده است ، اکنون با واردات انيميشن هاى خارجى و دوبله هایی با ادبیات سخیف این نگرانی پیش می آید که آثار تربیتی حاصل از این عدم نظارت ، در آینده ای نه چندان دور در زبان و ادب این مرز و بوم تاثیر غیر قابل جبران داشته باشد .
هر چند در توليدات داخلى نيز اين بى توجهى قابل رؤيت است.
براى مثال در انيميشن شكرستان كه از توليدات و افتخارات مركز انيميشن حوزه هنرى سازمان تبليغات اسلامى است استفاده از كلمات عاميانه ی كوچه بازارى شديداً محسوس و نگران كننده است.
هر چند به نظر مى رسد اين انيميشن در ميان بزرگسالان طرفداران زيادى دارد اما علت پخش آن در ميان برنامه هاى كودك على الخصوص در شبكه پويا رسانه ملى جاى تعجب دارد.
كدام نهاد مسئولیت نظارت بر ترجمه و دوبله آثار مرتبط با كودكان را به عهده خواهد گرفت؟
اگر همين گونه پيش برويم بدون شك والدين فرهيخته تماشاى رسانه ملى و آثار ارائه شده در شبكه نمايش خانگى را از سبد فرهنگى كودكان خود حذف خواهند كرد.
و مسؤلان مى مانند و چالشى با عنوان ادب و ادبيات در رسانه و باید از این پس گفت : ادب از که آموختی ، از رسانه!
